Бир аял 20 сом акчасын түшүрүп койду. Кийин төмөнкүдөй мазмундагы жарыя жазылган баракты аялдамадагы жарнак тактага жабыштырды.” Мен 20 сом акчамы жоготуп койдум. Ким аны таап алса, бул  даректеги үйгө кайтарсын. Сураныч. Себеби мен аз гана айлык менен тричилик кылган аял катары өзүм ошол 20 сомго муктажмын. Ушу тапта менин нан сатып  аларга акчам жок”
Бир жигит ошол жоголгон акчаны таап алдым  деген тыянакка келип, чөнтөгүнөн 20 сомду чыгарды да, жарыяда жазылган үйдүн каалгасын  каккылады. Сунулган 20 сомду көргөн аял ыйлап жиберди. “ Уулум! Жоголгон акчаңызды таап алдым деп келген кишилердин  он экинчиси сенсиң. Эй балам! Сен ошол жарыяны жыртып сал. Мен жазганды билбейм, мен андай жарыяны жазганда эмесмин.  Тек гана сиздердин мага карата сунулган жардам колунар, мен үчүн үмүт чырагын жакты. Жашоого болгон ишеничимди арттырды. .” Акчаны алып келген жигит аялга бир   жылмайды да лифт жакка карай басты.
Өзүңуз бактылуу болгон учурда  бактысыздар туурасында да ойлоно  жүрүңүз. Садака берүүнү унутпаңыз. Кепиндин чөнтөгү жок.

Нуркамил Абдуллаев

Бир замандар өлкөнү адилет башкарган хан жашаган экен. Ал хандын төрт аялы болуптур. 4. Хан төртүнчү аялын баарысынан көбүрөөк сүйгөн. Ага чырайлуу, кооз кийимдерди кийгизип, кымбат баалуу жасалгалар менен кооздойт эле. Ага кам көрүп, алпештеп эркелкетип турат эле. 3. Хан үчүнчү аялынын да катуу сүйгөн. Аны менен сыймыктанып, кайсы бир ыңгайлуу учур табылаар замат досторуна көргөзгөнгө аракет кылат эле. Бирок качандыр бир убакта ал аны таштап башкага кетип калышы мүмкүн деп коркуп жүрчү. Аны башкалардан көбүрөөк кызганчу. 2. Хан экинчи аялын да өзгөчө сүйө турган. Ар кандай учурда сабырдуу болуп, башына мүшкүл түшкөндө, ошол аялынан кеңеш сурачу экен. Аялынын айткан насааты ханды дайыма алга сүрөп турчу экен. 1. Ал эми хан биринчи аялы ханды өзгөчө сүйө турган, ар дайым жанында боуп, хандын ден-соолугуна, бийлик жүргүзүү иштерине жакындан жардам берчү. Бирок, хан ал аялы менен иши да жок, кызыкчу эмес. Күндөрдүн бир күнүндө хан айыкпас дартка чалдыгат. Өлөөрүнө көзү жеткен хан өлгөн соң жалгыз болуудан коркот. Аялдарынын кайсынысы өзү менен чогуу кеткенге даяр экенин билүү максатында аларды чакырып, өз оюн ортого салат. 4. Хан өзүнүн 4-ү аялына айтты: «Мен сени баарынан көбүрөөк сүйөм, баардык кооз кийимдерди кийгизип, алпештеп эркелетет элем. Мен тиги жашоомдо жалгыз калбашым үчүн мени менен бирге каласыңбы?». «Эч качан калбайм!»-деп, андан башка бир да сөз сүйлөбөстөн кетип калды. Жооп хандын жүрөгүнө курч канжар сыяктуу кадалды. 3. Капа болгон хан 3-ү аялына кайрылып айтты: «Мен сени өмүр бою сүйүп, сага камкордук кылдым. Өлүм сааты келгенде мени менен бирге барасыңбы?». «Жок»-деп жооп кайтарды үчүнчү аялы. «Жашоо ушунчалык жыргал. Мага капа болбо, сен өлөөрүң менен башкага турмушка чыгып кетем». Бул сөздөрдөн кийин хандын жүрөгү муздап онтоп жиберди. 2. Андан кийин хан 2-аялына айты: «Мен дайыма кыйынчылык убакта сага кайрылсам көмөк көрсөтөөр элең, азыржардам бере аласыңбы, мени таштап кетпейсиңби?». «Өкүнүчкө карай, бул жолу сага жардам бере албаймын. Менин эң чоң сага кылган көмөгүм, сени мүрзөгө чейин узатып, үрп-адат боюнча көмүү. Сен үчүн мындан ашыгын жасай албайм». Жооп ханды чагылган ургандай эле кылып, делдиреп туруп калды. 1. Ошондо хан биринчи аялына үмүт менен карап, ый менен нымдалган көзүн жалтылдатып турду. Хандын биринчи аялы: «Мен сени менен бирге барам, сен кайсы жака барсаң да мен бирге барам. Мен сени эч качан жалгыз калтырбайм». Хан башын көтөрүп биринчи аялын көрдү. Ал аялы туура өз убагында жеткиликтүү жебегендиктен ушунчалык арык, денсоолугу да начар экен. Ошондо хан кайгы-капага баткан абалда: «Менин күч кубатым болуп турганда, сага көбүрөөк көңүл бурсам болмок. Мен туура эмес кылдым. Кечир мени. "Эээххх-Эээээххх" деп үшкүрүнүп, көзүнө жаш алат хан. Дагы бир жолу мүмкүнчүлүгүм болгондочу....»- деди. Чындыгында бул 4 нерсе салыштыруу иретинде айтылган биз ээлик кылган нерселер. Төртүнчү аял : «ДЕНЕ, КЕЛБЕТ жана СУЛУУЛУГУБУЗ» Кандай гана сулуу болуп, күчтүү болсо да, өлөөрүбүз менен бизден ажырап кетет. Үчүнчү аял: «БАЙЛЫК, МАЛ-МҮЛКҮБҮЗ, БИЙЛИГИБИЗ» Өлөөрүбүз менен дароо бизди таштап, башка бирөөнү табат. Экинчи аял: «ҮЙ-БҮЛӨ, ЖОРО-ЖОЛДОШ жана ДОС-ТУУГАНДАРЫБЫЗ» Баардык кыйын күндө чогуу болсо да, өлгөн соң аза күтөт, жаназага турат. Топурак салат. Бирок, сени менен кошо кете албайт. Биринчи аял: «РУХ, ЖАН-ДҮЙНӨ жана ЫЙМАНЫБЫЗ» Бул бизге көрүү мүмкүн болбогон нерсе. Ал напсинин азгырыктарынын, дүйнөнүн жыргалчылыктарынын жанында баркталбай калган. Ал чындыгында дайыма баардык жерде биз менен бирге болот. Өлүмдөн кийин дагы.
Даярдаган: Адилет Сыдыков
Бир киши балык уулап жан бакчу эле. Күндөрдүн биринде адаттагыдай торун көтөрүп балык уулап келүү үчүн деңиздин жээгине барат. Ал күнү кечке тор салып отуруп бир балык кармайт, жоктон көрө жогору, бир балык болсо да ырыскым деп сүйүнүп үйүнө келет. Үйүнө кирээри менен аялы балыкты алып, аны бышыруу үчүн ашканага кирип кетет. "Бисмилла"-деп балыктын ичин жарса, ичинен бермет таш чыгат. Көздүн жоосун алган кооз ташты, жети уктаса түшүнө кирбеген берметти көргөн аял күйөөсүнө: “Кожоюн... кожоюн ... караңызчы, мен бермет таш таап алдым...” Күйөөсү: “Эмне...? Бермет таш дейсиңби?, кана бери берчи!”-деп, көргөн көзүнө ишене албай бир саамга туруп калат. Заматта зергер кошунасы эсине түшөт, бермет ташты сатып акча кылайын деп анын үйүн көздөй чуркап барат. Барса кошунасы андай кымбат баалуу берметти биринчи ирет көрүп жаткандыгын, аны сатып алганга кудурети жетпестигин айтып, шаардын ортосунда соода кылган чоң зергер соодагерге барууга кеңеш берет. "Кудай, ал кулум десе ушул тура... демек мен да бай болот турбаймынбы"-деп, кыялданган балыкчы шаардагы зергерге барат. Бирок, ал дагы берметти алганга акчасы жетпестигин, андай асыл таштар чанда гана кездешерин, аны падыша гана сатып алганга кудурети жетээрин айтып падышага жиберет. Балыкчы бермет ташын көтөрүп падышанын заңкайган сарайынын жанына келип, эшигин кагып кирүүгө уруксат сурайт. Уруксат берилет, сарайга кирип падышага койнуна катып келген кымбат баалуу бермет ташты көрсөтөт. Аны көргөн падыша: “Бул, мен өмүр бою издеп таппай жүргөн бермет таш турбайбы, бирок мунун баасы аябай кымбат, аны сага кантип төлөгөндү билбей турам... Бирок мага бир пикир келди, сени өзүмдүн казынама киргизем. Ал жерде алты саат жүргөнгө уруксат берем, ошол алты сааттын ичинде эмнелерди алып чыксаң, ошонун бардыгы сеники, алган нерселериң бермет таштын баасы болсун” - дейт...  Бакыттан башы айланган балыкчы: “Падышам, алты саат көптүк кылат, мага эки саат эле убакыт берсеңиз жетет-дейт”... Бирок, падыша өз чечимин өзгөрпөйт, алты саат деп айттым, демек алты саат, кирип каалаганыңды ал деп балыкчынын башын сылап казынасына киргизип жиберет. Балыкчы казынага кирип анын чоңдугуна, көз уялткан кооздугуна таң калат. Казынанын ичинде үч бөлмөлүү чоң имарат болот. Биринчи бөлмөдө алтын-күмүш, экинчи бөлмөдө жумшак төшөк, жылуу жууркандар, үчүнчү бөлмөдө болсо түрдүү тамак-аштар жана суусундуктар аябай көп болот. Жашоосунда андайды көрбөгөн балыкчы өзүнө өзү: “Мага алты саат убакыт берилди, көп нерсеге жетишсем болот, эң биринчи курсагымды тойгузуп алайын, күч топтоп көбүрөөк байлык чыгарып кетем” – деп,  тамак-аш коюлган бөлмөгө кирип алты сааттын эки саатын курсагын тойгузуп отуруп өткөрүп жиберет. Үчүнчү бөлмөдөн чыгып алтын сакталган биринчи бөлмөнү карай жөнөйт, бирок ага жетпей эле экинчи бөлмөдөгү жылуу төшөктөрдү көрүп калат да бир аз уктап алайын, эс алып турсам күчүм топтолуп көбүрөөк алтын чыгарып кетем, мендей байкушка мындай мүмкүнчүлүк бир берилет деп ортонку бөлмөгө кирип уктап кетет. Терең уйкуга чөгүп уктап жаткан кезде падышанын аскерлери келип: “Тур.. ойгон.. тура кой эми акылсыз акмак! Убакытың аягына чыкты” - дейт. “Эмне деп жатасыңар..? Мен эч нерсе ала элекмин.. суранамын, мага бир аз убакыт бергиле”- деп жалынат. Аскерлер: Сага алты саат убакыт берилди, ошол убакыттын ичинде алтындарды ташып чыгып кеткениңде, аларды сатып тамак-аштын эң даамдуусун, төшөктөрдүн эң жылуусун сатып алмаксың - деп казынадан чыгарып салышат.

Окуя ушул жерден бүттү... Бирок, окуядан алынчу сабактар бүтө элек. 
Балыкчыга берилген бермет таш бул сенин "Рухуң, жаның", ал баа жеткис аманат байлык. Бирок анын кадырын өлүм келгенде гана билесиң. Ал эми казына дегени бул "Дүйнө" Алтын-күмүштөр болсо "Салих амалдар, намаз, орозо, зекет, хаж жана башка сооп иштер". Жылуу төшөктөр болсо: "Акыретти унутуп капылетте жүрүү". Ал эми тамак-аштар болсо "Алкымына ээ боло албай, напсинин азгырыгына алдануу". Ал эми балыкчы болсо ушул окуяны окуп жаткан "СЕНСИН". 
Окуядагы балыкчынын кейпин кийип калбаш үчүн уйкуңду азайт, жылуу жуурканыңды ташта, акыретке азыгыңды камда, алты сааттык берилген өмүрүңдү текке кетирип алба!

Абдишүкүр ажы Нарматов [Э.Т]

Япондор тууралуу кызыктар

Япониялыктар түшкү тамактануусуз 24 саат иштеше алышат. Үч күн уктабай жүрүшсө дагы, жаңы идеяларды ойлоп, аларды ишке ашырышат жана төрт күн эс алууга чыгышса, алар үчүн бир жыл дем алып калгандай болуп идеялары топтолуп калат. Жумуш иши бүтсө дагы үйлөрүнө кетпестен иштеп жүрө беришет. Бул улуттагылар сыртынан кичинекей көрүнгөнү менен күчтүү жана жөндөмдүү келишет. Алардын тили татаал болгондуктан, улуттук тилин үйрөнгөн адамдарды урматтап, сыйлашат. Башка өлкөнүн адамдары япончо саламдашып жатканын көрсө, япониянын эли үчүн чоң сыймык. Урушуп жатканда жаман сөздөр менен урушушпайт, жөн гана үнүн жоон кылып эмоция менен билдиришет. Уурулукка барган адамды катуу жазалашат. Кимде-ким метрого кол чатырын же башка буюмдарын унутуп калган болсо кайра барып алууга болот. Үйгө болобу,ооруканагабы же ресторандаргабы, кайсы жерге барышпасын бут кийимин чечип киришет. Ошондуктан дайыма жанына байпак сала жүрүшөт. Бут кийимди чечкенден кийин кайра кеткенге даярдап көчө жакты каратып эшиктин оозуна коюш керек. Эгерде муну кылышпаса уят деп эсептелинет. Шамдагай келгендиктен, алар бут кийим чечкен жана кийген жагынан алдына эч кимди чыгарбайт. Өз өлкөсүнөн башка жакка чыккандан коркушат. Бирок азыркы убакта Япониянын жаштары башка өлкөлөргө жашаганга кетип жатышат. Чет жерде жүргөндө, топ-топ болуп душмандардан коргонушат. Конокту үйлөрүнө чакырбайт. Машинаны 120 км. ылдамдыкта айдашса да айып төлөшпөйт. Анткени алардын мыйзамында буга уруксат берилген. Суу тартыш болгондуктан, бир адам жуунган сууга үй-бүлөсүнүн бардыгы жуунуп чыгышат. Баары бүткөндөн кийин кайра ал сууга кир жуушат.

Эми заряддын кереги жок

Күтүлгөндөй, келечекте смартфондор зарядды адамдын жүрөк согушунан толтуруп алат. Ал үчүн телефонго кичинекей электростанция орнотулмакчы. Ал телефонго энергияны өткөрүп турат. Мындай ыкма жаныбарларда колдонулуп жакшы жыйынтык берди. Жакынкы жылдары адамдар колдоно баштамакчы.

Кара ак куулар

Кара ак куулар эң сейрек кездешет. Алар өздөрүнө окшош бир гана балапан бастыра алышат жана эң камкор келишет.

Өлгөндөн кийин да музыка угабыз

Дене көмүлүүчү жер алдындагы табытка кабелдер аркылуу жер үстүндөгү көрүстөндүн ташы туташтырылат. Ал өз кезегинде 4G интернетке кошулган. Андыктан көз жумган адамдын туугандары ал үчүн музыканы күн сайын алмаштыра алат. Ал эми эгер киши өзүнүн табитине гана ишенсе, ал музыканы көзү барда эле алдын ала тандап койсо болот.
-Кумурскалар такыр укташпайт. Ошондуктан эмгекчил жана жалкоо эмес.
Кытай бамбугу – дүйнөдөгү эң бат өсүүчү өсүмдүк. Күнүнө 90 сантиметрге чейин өсөт.
-Дельфиндер – бир көзүн ачып, бир көзүн жумуп укташат. Кандай жакшы, уктап жатып да бардык нерсе менен кабардар болуп турасың.
-Аттар такыр жатпай 1 ай тик тура алышат. А биз бир күн да тура албайбыз.
-Орточо эсепте – бир киши өмүрүнүн 3350 саатын сакал алуу үчүн сарптайт.
–Көпөлөк – буту менен даам сезет. Ошондуктан алар башка жандыктарга зыян келтире алышпайт.
-Көк кит айбанаттардын эң чоңу жана эң тез сүзгөнү, бат чоңойгону болуп саналат. Ал бир жарым жылда 26 тонна салмакка ээ болот.
-Акча пахтадан жасалат.
-Жыландардын угуу сезими жок. Бирок туюу сезимдери абдан мыкты өөрчүгөн.
-Жирафтар сууда сүзө алышпайт. Андыктан алар сууда басып гана жүрүшөт.
Булак: Фабула 
Кичинекей бала үйүндөгү мындай нерсени байкаптыр. Атасын деле апасы башкарат, байкесин караса, байкесин де жеңеси башкарат, туугандарын караса бүт баары эле аялдар башкарат. Жалгыз кана чоң атасы чоң энесин башкарат.


Бир күнү кичинекей бала келип чоң атасынан сурайт:
- Чоң энем кандай болуп сиздин айткандарыңыздан чыкпай калган?
Чоң атасы болгон окуяны айтып берет:
Мен чоң энең менен үйлөнгөндө, айылына барып жүктөрүн ат арабага жүктөп келе жатканда ат мүдүрүлүп кетти.
- Бул бир! деп коюп жолубузга уланттык.
Бара жатканда ат дагы мүдүрүлүп кетти.
- Бул эки! деп жолубузга уланттык
Үчүнчү жолу мүдүрүлүп кетти эле, арабадан түшө калып атты муздап койдум дейт. Ошол кезде чоң энең кыйкырып жиндене баштады
- Бул эмне кылганың, жүктөрдү кантип алып кетебиз, деп
Ошондо
-Бул бир деп айткам, ошондон бери бактылуу жашап келе жатабыз,
Чоң энең бул эки деп айттырбай калган дейт экен

Арадан жылдар өтүп, жанагы кичинекей бала үйлөнөт.
Келинчеги кир жууп жаатканда алдынан бир мышык өтө берип тажатат.
Үйлөнгөн жигит бул бир дейт. Мышык дагы өтөт, жигит бул эки дейт. Мышык үчүнчү жолу өткөндө, бул үч деп туруп мышыкты кармап алып жерге бир чаап өлтүрүп коюп келинчегине карайт.
анда келинчеги:
- "Мага бул приемун өтпөйт, бул окуяны мен да билем", деген экен

Фаршивка эмес фальшивый;
Гарента эмес гарантия деп айтылат жана жазылат.

Суроо: "Трудовой договор бересиңерби? Трудовой кайдан алсам болот? Биздин жумуштан бербейт"
Жооп: 
Трудовой договор - кыргызча которгондо эмгек келишими. Эмгек келишимин сиз жумушка орношкондо жумуш берүүчү тарап берет. Башкача айтканда , ошол келишимдин негизинде сиз иштейсиз жана кокус айлыгынызды бербесе, ошол келишимдин негизинде доолаганга мүмкүнчүлүк берет.
Аны документ жасаган ортомчулдар бербейт. 
Болгону кыргызстандыктар Бажы биримдигине киргенине байланыштуу, 3 айлык регистрацияны эмгек келишимдин негизинде узартса болот деген токтомдун негизинде баарыбызга белгилүү болгондой юридикалык адреске регистрацияны коюп жатканда ортомчу фирмалар " Менин фирмамда иштейт" деп өздөрү эмгек келишимин кошуп, узартканга беришет.
Ошол эмгек келишимдин негизинде регистрациялар узартылат.
Ал эмгек келишимди кардарларга бергенге алар карыз эмес.

Суроо: "Энененди кайдан алса болот?"
Жооп: эненен эмес, ИНН.
ИННдин чечилиши- Идентификационный Номер Налогоплательщика. Башкача айтканда, кыскартылганда- ИНН.
Ал эмне үчүн керек?
Сиз официалдуу иштесеңиз, сиздин салыктарыңызды төлөө үчүн.
Аны кайдан алса болот?
1. Сиздин регистрациядагы дарегиңиз, мисалы ул. Мурановская д.5 деп жазылса,интернеттен гуглдан минтип сурайсыз : " Мурановская д.5 к какому ИФНС относится?". Анан Гугл жооп берет кайсы ИФНС экенин.
ИФНС № 15 деп жооп берсе, кайра сурайсыз гуглдан: " Адрес ИФНС №15" деп.
Ошол адреске бул документтерди көтөрүп алып барасыз:
- паспорт, мигр.карта, регистрациянын копиялары;
- перевод паспорта
Ал ИФНСке барып, анкета толтуруп, ушул документтерди тапшырасыз.
Кабыл алган инспектор кээде тырыңдап албай коет. Эмне себептен албайт?
" Сен жашаган адресте квартиранын номери жок экен ( юрадреске коюлганын көрүп туруп ушинтип сүйлөй берет). Башка регистрация алып кел"- деп узатып коюшу мүмкүн.

Андай учурда эмне кылыш керек?
ИННди алуунун 2-жолу бар.

2. Ортомчул фирмалардын кызматы менен колдонуу.

Кандай документ керек?
- паспорттун копиясы
Баасы 1000 рублдан 1500 рублга чейин ар кимде ар кандай. Даярдоо мөөнөтү - 2-3 күн.
❔Суроо: " ДМСти кайдан алса болот? Тазабы? Полиция текшергенде фальшивый болбойбу?"

Жооп:
" ДМС - добровольное медицинское страхование деп чечилет. Бирок Россияда бул СӨЗСҮЗ керектелүүчү документ болуп калды жакын арадан баштап.
Аны кайдан алса болот?
"Евросеть", "Связной" деген сыяктуу тармактардан алса болот.
☝Бирок сатып алаарда полиция үчүн эмес, өзүңүз колдоно тургандай болгондой шарттарын окуп алсаңыздар туура болот.
Кокустап ооруп калсаңыз, ошол полис менен дарылана тургандай болушуңар керек.

⤵Кеңеш :
ДМС для СНГ баракчасында 3-4 компаниянын ДМСтеринин шарттары менен таанышып, АКЫСЫЗ жеткирүү кызматы менен колдонуңуз. Ал жакта жакшы сизге ыңгайлуу шарттар каралган. Пайдасынан башка, зыяны жок.
↘Кошумча кеңеш:
Полиция токтоткондо, алаңдабай өзүңүзгө бекем ишенип жооп бергиле. Коркпогула!
Кошумча жаныңарда ушул документтерди ала жүрсөңөр жакшы болот:

  1. 1) Паспорт, мигр.карта, регистрация, ДМС ( булар СӨЗСҮЗ болуусу зарыл)
  2. 2) СНИЛС 
  3. 3) ИНН

3-4 пункт сөзсүз эмес, бирок башты оорутканда, мына ушундай документтерим да жанымда бар. Мыйзамды бузбай, так жүрөмүе деп айтсаңыз, эртерээк сизди кое бергенге жакшы шарт.